Çin bu sefer gözünü yoksul ülkelere çevirdi | Süper Kulüp HaberleriSüper Kulüp Haberleri

23 Nisan 2021 - 21:28

Çin bu sefer gözünü yoksul ülkelere çevirdi

Dünyanın en büyük alacaklısı Çin’in uyguladığı kredi şartnameleri tepki çekti. Araştırmalara göre Çin kredi sözleşmelerinde yeniden yapılandırmanın yasaklanması gibi yoksul ülkeleri mağdur edecek birçok sert madde bulunuyor

Çin bu sefer gözünü yoksul ülkelere çevirdi
Son Güncelleme :

31 Mart 2021 - 21:28

ABD merkezli William & Mary Üniversitesi’nin araştırma laboratuvarı AidData tarafından üç yıl boyunca derlenen veriler, Çin’in 24 düşük ve orta gelirli ülkeyle yaptığı kredi sözleşmelerinin bir kısmının çok sert koşullarda olduğunu gösteriyor. Araştırma kredi sözleşmelerinin Kovid-19 salgınından kaynaklanan ekonomik krizin ortasındaki ülkeleri ağır bir borç yüküne soktuğunu gösteriyor.

Reuters’ın haberine göre araştırma, Afrika, Doğu Avrupa, Latin Amerika ve Asya’daki yüz milyarlarca dolar değerindeki devlet borçlarının toplamda %65’ini oluşturan, dünyanın en büyük alacaklısı olan Çin’in küresel borç yükündeki rolüne odaklanılıyor.

Aralarında Georgetown Üniversitesi Hukuk Profesörü Anna Gelpern’in de bulunduğu yazarlar makalelerinde, “Çin dünyanın en büyük resmi alacaklısıdır, ancak borç vermenin hüküm ve koşulları hakkında temel gerçeklerden yoksun hareket ediyor” ifadelerine yer verdi.

Washington merkezli Küresel Kalkınma Merkezi (CGD), Almanya’nın Kiel Enstitüsü ve Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü araştırmacılarından oluşan AidData araştırmacıları, Çin’in uluslararası kredilerindeki yasal koşullarının sistematik açıdan değerlendiriyor. Araştırmacılar Çin tarafından verilen kredi sözleşmelerini diğer büyük ülkelerin ve kredi kuruluşlarının kredi sözleşmeleriyle karşılaştırdılar.

77 sayfalık raporda, analizler, geri ödeme ihtimalinin artırılması için sözleşme araçlarını genişleten sıra dışı birkaç maddenin altını çiziyorlar.

Bu maddeler arasında borçluların kredilerin şartlarını açıklamalarını engelleyen gizlilik maddeleri, Çinli kreditörlere diğer alacaklılara göre fayda sağlayacak gayri resmi teminat düzenlemeleri hakkı ve yazarlar tarafından “Paris Kulübü’ne hayır” maddeleri olarak adlandırılan toplu yeniden yapılandırmaların yasaklanması da yer alıyor. Araştırmacılar ayrıca, sözleşmelerde Çin’in kredileri iptal etmesi veya geri ödemeyi hızlandırması konusunda çok ciddi imtiyazlara sahip olduğunu da ekliyor.

CGD Kıdemli Üyesi ve Raporun Ortak Yazarı Scott Morris, Çin’in dünyanın en büyük ekonomilerini içeren G20 ülkelerinden biri olduğunun altını çiziyor. Ancak Morris’e göre Çin, Kovid-19’un mali baskısı altında olan yoksul ülkelerin borç yükleriyle başa çıkmalarına yardımcı olmak konusunda eksik davranıyor ve “ortak çerçeve” üzerinde anlaşmaya varma rolünde soru işaretleri yaratıyor.

Araştırma, Çin’i özel kreditörler de dahil olmak üzere tüm alacaklılara uyumlu bir çerçeve oluşturulması çağrısında bulunuyor. İncelenen sözleşmelerin çoğu ülkelerin bu kredileri diğer kreditörlerle eşit şartlarda ve diğer alacaklılarla eşgüdüm içinde yeniden yapılandırmalarını yasakladığı da ekleniyor.

Morris, “Bu çok çarpıcı bir yasak ve Çinlilerin G20’de verdiği taahhütlerin tam tersi yönünde hareket ediyor gibi görünüyor” ifadelerine yer verdi. Ancak Morris, Çin’in kredi sözleşmelerinde bu maddeleri uygulamamasının mümkün olduğunu da sözlerine ekledi.

Çin Dışişleri Bakanlığı konuyla ilgili yorum talebine henüz yanıt vermedi.

Çin geçmişte, sadece resmi kreditörlerinin değil, aynı zamanda ülkenin finans kurumlarının da Afrika ülkelerinin borç sıkıntılarını hafifletmek için çalıştığını söylemişti.

Belgede ayrıca Çin’in Kasım ayında yaptığı açıklamaya da yer veriliyor. Çin G20 programı kapsamında toplam gelişmekte olan ülkelerin 2,1 milyar dolar değerinde borçlarını hafifletmek amacıyla son tarihlerini uzatmıştı. Söz konusu borç ertelemeler miktar açısından grup üyeleri arasında en yüksek rakamı oluşturuyor.

Araştırmaya konu olan kredi sözleşmeleri Kamerun’la yapılan 23 sözleşmeyi, Sırbistan’la yapılan 10 sözleşmeyi ve Arjantin’le yapılan sekiz sözleşmeyi içeriyor.

Ocak ayında Dünya Bankası, Kovid-19 salgınının tetiklediği küresel durgunluğun şiddeti nedeniyle çok sayıda ülkenin acilen borç hafifletmeye ihtiyacı olduğu konusunda uyarmıştı.