Reza Zarrab nasıl Makedonya vatandaşı oldu?

Rıza Sarraf'ın Kuzey Makedonya'da vatandaş olma sürecini bu ülkenin İçişleri Bakanlığı'na soran Türk parti lideri Enes İbrahim aldığı bilgileri anlattı

Türkiye’de bir dönem siyasilerle kurduğu yakın ilişkilerle gündeme gelen İran asıllı Rıza Sarraf, 17 Aralık 2013’teki operasyonda gözaltına alınan 89 kişi arasındaydı.

21 Aralık 2013’te “yolsuzluk ve rüşvet” suçlamasıyla tutuklanan 24 kişi arasında Sarraf da vardı.

Sarraf’ın tutukluluğu uzun sürmedi, 28 Şubat 2014’te tahliye oldu.

Türkiye’de tartışmaların odağında yer alan Sarraf, ülkeden ayrılarak ABD’ye gitti.

Ancak Mart 2016’da Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) İran yaptırımlarını delme suçlamasıyla tutuklandı.

Yargılandığı davada itirafçı oldu

İtirafları arasında Türkiye’de aralarında dönemin Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan dahil olmak üzere çok sayıda kişiye rüşvet verdiği iddiası da vardı.

2017 yılının sonuna doğru Sarraf ve yakınlarının Türkiye’deki mal varlığına el konulsa da o dönemdeki eşi Ebru Gündeş’in mal varlığı konulanlar arasında yer almadı.

İtirafçı olmasının ardından 2018’de kefaletle serbest kalan Sarraf’ın halen ABD’de yaşadığı belirtiliyor.

2021’de çıkan haberlerde Sarraf’ın ABD’de adını Aaron Goldsmith olarak değiştirdiği ve binicilik merkezi kurduğu da iddia edildi.

Kuzey Makedonya’da da gündem

Sarraf faaliyetleriyle yalnızca Türkiye’de değil, birçok ülkede de gündem olmuş biri.

Bunlar arasında Türkiye’de yaşadığı dönemde vatandaşlığını aldığı Kuzey Makedonya da var.

Sarraf, bu ülkede halen gündem olmayı sürdürüyor.

İktidardaki koalisyon hükümetinin ortaklarından Türk Hareket Partisi Genel Başkanı Enes İbrahim, Rıza Sarraf’a Kuzey Makedonya vatandaşlığının nasıl verildiğini sordu.

İbrahim, Kuzey Makedonya İçişleri Bakanlığı’na hem yazılı hem de parlamentoda yaptığı konuşmada sözlü sorular yöneltti ve bunlara cevap verilmesini istedi.

Makedonya’daki ismi Rıza Saraf

Her iki girişimiyle alakalı bilgi almak üzere Enes İbrahim’e ulaştık.

İbrahim, Sarraf’ın Makedonya’daki kayıtlı isminin Rıza Saraf olduğunu belirterek, Makedonya vatandaşlığına dair İçişleri Bakanlığı’na yazılı olarak yönelttiği sorulara gelen cevaptaki bilgileri Independent Türkçe’ye aktardı.

“2015’te Makedonya İçişleri Bakanı’nın görevden alınmasına günler kala vatandaşlık aldı”

“Aldığım yazılı cevaba göre 29 Ekim 2015’te Makedonya vatandaşlığı verildiği ortaya çıktı” diyen İbrahim, “Siyasi bir kriz döneminde, seçim hükümetine ve dönemin İçişleri Bakanı’nın görevden alınmasına günler kala Rıza Sarraf’a (Reza Zarrab) Makedonya vatandaşlığı verildi. Makedonya vatandaşlığı başvurusu 2 Ekim 2015’te yapıyor Sarraf. Bakanlar Kurulu kararı ile 29 Ekim 2015’te vandaşlık veriliyor” ifadelerini kullandı.

“Ekonomi Bakanlığı ve istihbarat ‘olur’ verirken, maliye ‘pozitif’ bakmadı”

Bu cevabın ardından yazılı soru önergesine ek olarak geçen 29 Aralık 2022 Perşembe günü Kuzey Makedonya Meclisi’nin 98. oturumunda İçişleri Bakanı Omiver Spasoviski’nin hangi yatırımından dolayı Rıza Sarraf’a vatandaşlık verildiğini sözlü olarak sorduğunu belirten İbrahim, şunları söyledi:

İçişleri Bakanı Oliver Spasovski verdiği cevapta, VMRO-DPMNE iktidarı döneminde Ekonomi Bakanlığı ve istihbarat, vatandaşlık verilmesini onaylarken, Maliye Bakanlığı’nın konuyla ilgili ‘pozitif’ bir düşüncesi olmadığını söyledi. Zira gözle görülür bir yatırımı yok. Ayrıca ismi yatırımcılar listesinde yer almıyor.

“Bir otelin çalışanlarını kendi şirketinde çalışıyor gibi göstermiş”

İbrahim, yapılan araştırmalarda Sarraf’ın Üsküp’ün bilinen semtlerinden Yane Sandanski Bulvarı’nda mülklerinin olduğunun ortaya çıktığını belirtti.

“Aldığı ilk kimlik kartında buradaki mülklerini ikamet adresi olarak göstermiş” diyen Türk Hareket Partisi’nin Genel Başkanı Enes İbrahim, şu bilgileri paylaştı:

“Yine aynı şekilde bir otelin çalışanlarını hayali veya göstermelik şekilde kendi şirketinde çalıştıklarını göstermiş. Rıza Sarraf’ın, Makedonya’da çok fazla kaldığı ikamet ettiği söylenemez. Vatandaşlığı hala devam ederken, ismi seçmen kütüğünde yer almaktadır.”

Rıza Sarraf kimdir?

Vikibedi’de Sarraf hakkında şu bilgiler yer alıyor:

12 Eylül 1983’te Tebriz’de dünyaya geldi. Yaşamını Dubai’de sürdüren İran Azerisi bir aileye mensup. Reza Zarrab olan ismini Rıza Sarraf olarak Türkçeleştirmiş.

1996’da kurulan Nafees Exchange ve Al Salam Center Exchange firmaları ile Dubai’de finans ve para piyasalarında faaliyet göstermeye başladı.

Yirmili yaşlarından itibaren Türkiye’de yaşayan ve şarkı sözü yazarlığı da yapan iş adamı arabesk / fantezi şarkılara söz yazarak İstanbul müzik piyasasına girdi.

Azerbaycanlı sevgilisi Günel Zeynalova için kara sevda şarkıları yazarak tanındı.

Türkiye’deki faaliyetlerine 2008 yılında kurduğu Royal Denizcilik A.Ş firması ile başladı. Ardından demir çelik ve inşaat sektöründe yatırımlar yaptı.

2010 yılında kardeşi Mohammed Zarrab (Can Sarraf) ile Royal Holding’i kurdu.

Ebru Gündeş ile 2010 yılında evlendi. Bu evlilikten Alara isimli kızı dünyaya geldi.

Eşine aldığı hediyeler nedeniyle sık sık magazin basınının gündemine geldi. 2021 yılında anlaşmalı şekilde boşandılar.

Altın piyasasında faaliyet gösteren Royal Holding’in alt firması olan Durak Döviz bürosunun sahibi Sarraf, şoförü ve yardımcısı Turgut Happani’nin Atatürk Havalimanı’nda kaçakçılık suçlamasından gözaltına alınmasının ardından Safir Altın Ticaret Limited adlı firmayı kurarak altın piyasasındaki faaliyetlerini yürüttü.

Safir Altın Ticaret, 2012 yılında Türkiye’nin 12 milyar dolarlık altın ihracatının yüzde 46’sını tek başına gerçekleştirdi.

İçişleri Bakanlığı’nın talimatı ile vatandaşlık dosyası hazırlanarak Bakanlar Kurulu kararıyla babası Hossein (Hüseyin), ağabeyi Mohammad Zarrab (Can Sarraf) “istisnai kişiler” sınıfından faydalanarak Mayıs-Kasım 2013 Türk vatandaşı oldu.

Uluslararası para ve altın takasçılığı ile ilgili haberler nedeniyle sık sık basının gündemine geldi.

19 Mart 2016’da Amerika Birleşik Devletleri’nin Miami kentinde banka dolandırıcılığı ve kara para aklamanın yanı sıra ABD’nin İran’a yönelik ambargosunu delmek suçlamaları ile göz altına alındı.

Ardından mahkeme tarafından 75 yıla kadar hapis istemiyle tutuklandı. Yargı makamıyla yaptığı anlaşma sonucunda serbest bırakıldı. Adını Aaron Goldsmith olacak şekilde değiştirdi.

yenigünaydın