Kripto paralar dünya finans sistemine hızla entegre olmaya başladı. Bazı ülkeler resmi rezervlerinde kripto varlıklar bulundururken, diğer bazı ülkeler ise bu dijital paralardan uzak durmayı tercih ediyor. Ancak, kripto paraların popülaritesinin artması ve kullanıcı sayısının çoğalmasıyla birlikte birçok ülke, bu alanda yasal düzenlemeler yapma gereği duyuyor.

Türkiye de bu sürece dahil olarak kripto para mevzuatı hazırladı ve milli dijital parasını geliştirme konusunda önemli adımlar attı. Dünya genelinde kripto paraların yaygın olduğu 75 ülkeden 45’inde kripto varlıklar tamamen yasal kabul edilirken, 20 ülkede kısmi yasaklamalar mevcut. 10 ülkede ise kripto paralara tamamen yasak uygulanıyor.

Buna rağmen, bu ülkelerin sadece üçte birinde vergilendirme, kara para aklama ve terör finansmanıyla mücadele, tüketici haklarının korunması ve lisanslama gibi önemli düzenlemeler bulunuyor.

KRİPTO PARALARA KÜRESEL YASAL STATÜDE YETERSİZLİKLER SÜRÜYOR

Kripto paraların dünya çapında hızla yayılmasıyla birçok ülke bu dijital varlıklara yasal bir çerçeve sağlamaya başladı. Ancak, kapsamlı düzenleme ve etkin denetim konusunda küresel ölçekte hala ciddi eksiklikler ve uyumsuzluklar devam ediyor.

BITCOIN VE KRİPTO PARA DÜZENLEMELERİNDE KÜRESEL DURUM

En büyük kripto para birimi olan Bitcoin, ABD Kongresi’nde sabitcoin düzenlemelerine ilişkin iyimserliklerin artmasıyla rekor seviyelere ulaştı. Bu gelişme, kripto para piyasalarına yönelik düzenlemelerde dünya genelinde kaydedilen ilerlemeyi tekrar gündeme getirdi.

2008 yılında ortaya çıkan ve popülaritesi giderek artan kripto varlıklar, artık küresel finans sisteminin önemli bileşenlerinden biri haline geldi. Ancak, bu varlıkların piyasalar, yatırımcılar, kullanıcılar ve çevre üzerindeki olası riskleri de tartışma konusu olmayı sürdürüyor. Bu nedenle ülkeler, bu riskleri azaltmak amacıyla kripto para düzenlemelerini hızlandırıyor.

ARAŞTIRMA BULGULARI

ABD merkezli düşünce kuruluşu Atlantic Council tarafından G20 ülkeleri ve kriptoyu en çok benimseyen 75 ülke üzerinde yapılan kapsamlı araştırma, kripto varlıklara yönelik düzenlemelerdeki durumu ortaya koydu.

Araştırmaya göre, bu ülkelerin 45’inde kripto varlıklar yasal statüde bulunuyor. 20 ülkede kısmi yasaklar uygulanırken, 10 ülkede ise kripto paralar tamamen yasaklanmış durumda.

Gayrisafi yurtiçi hasılanın %57’sini oluşturan 12 G20 ülkesinde kripto paralar tamamen yasal kabul edilirken, tüm G20 ülkelerinde kripto varlıklara yönelik düzenlemeler geliştirilmekte.

KAPSAMLI DÜZENLEMELERDE EKSİKLİKLER

Hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ekonomilerde kapsamlı düzenleme ve denetim konusunda eksiklikler devam ediyor. Araştırmadaki ülkelerin sadece 27’si ile Hong Kong Özel İdari Bölgesi’nde; vergilendirme, kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadele, tüketici koruması ve lisanslama gibi temel düzenlemeler yer alıyor.

Bu ülkeler arasında Birleşik Krallık, Macaristan, Danimarka, Birleşik Arap Emirlikleri, Japonya, Filipinler, Malta, Avustralya, Şili, Kazakistan, Sırbistan, Romanya, Hollanda, Singapur, ABD, İrlanda, Fransa, Nijerya, İsviçre, Güney Afrika, Arjantin, Güney Kore, Brezilya, İtalya, Çekya, Tayland ve Kanada bulunuyor.

Öte yandan gelişmekte olan ülkeler arasında sadece 6’sında tüm bu düzenlemeler eksiksiz olarak uygulanabiliyor.

ABD, KRİPTO VARLIKLARI EN FAZLA BENİMLEYEN TEK GELİŞMİŞ ÜLKE OLARAK ÖNE ÇIKIYOR

Kripto para birimlerinin alım-satımı ve takası yasal kabul edilen ABD’de, kripto varlıkların denetimi ve düzenlenmesi konusunda tartışmalar sürse de, eski Başkan Donald Trump’ın görevine dönmesinin ardından imzaladığı kararlar bu varlıkların kabulünü daha da hızlandırıyor.

ABD, kripto varlıkların yaygın olarak kullanıldığı ilk 10 ülke arasında bulunan tek gelişmiş ekonomi olarak dikkat çekiyor.

Trump yönetiminin finansal teknoloji alanındaki yeniliklere ve düzenleyici netliğe verdiği önem, kripto işlem hacimlerinin artmasına ve uluslararası düzenleyici standartların şekillenmesine katkı sağlıyor.

Bu arada, Avrupa Birliği ve Japonya sabitcoinlerle ilgili düzenlemeleri uygulamaya koyarken, ABD Senatosu da dolar destekli sabitcoin mevzuatını netleştirmek üzere çalışmalar yapıyor.

İngiltere’de kripto varlıklar için düzenleme teklifleri tartışılırken, Brezilya ve Hong Kong gibi bazı gelişmekte olan ülkeler de kendi sabitcoin düzenleyici yapılarını oluşturmaya başladı.

Geçen yıl dolar destekli sabitcoin işlemlerinin yüzde 80’inin ABD dışındaki ülkelerde gerçekleştiği belirtiliyor.

YASAKLAR KRİPTO PARA BENİMSENMESİNİ ENGELLEYEMİYOR

Kripto para birimlerinin benimsenme düzeylerinin, uygulanan düzenleyici yasaklarla doğrudan bağlantılı olmadığı görülüyor. Kısmi veya tam yasakların geçerli olduğu ülkelerde bile kripto kullanım oranları yüksek seyretmekte ve yasaklar genellikle etkili olamıyor.

Ayrıca, araştırmaya dahil edilen 75 ülkenin büyük çoğunluğu, kripto para düzenlemelerinin yanı sıra aktif şekilde merkez bankası dijital para birimi (CBDC) projeleri üzerinde çalışıyor.

Buna karşılık, ABD’de 23 Ocak’ta Trump tarafından imzalanan “Dijital Finans Teknolojisinde Amerikan Liderliğini Güçlendirme” başlıklı kararnameyle, Amerikan kurumlarının merkez bankası dijital para birimi geliştirmesi, çıkarması ve kullanması yasaklanmış olması dikkat çekiyor.